مقدمه

طب فیزیکی و توانبخشی یکی از شاخه های تخصصی در پزشکی است که به درمان بهبود و ارتقای کیفیت زندگی افرادی که دچار مشکلات حرکتی                                                                                                                                                                           درد های مزمن ناتوانی های جسمی یا آسیب های از بعضی بیماری ها و حوادث هستند خواهد پرداخت.این حوزه از پزشکی به جای تمرکز کردن بر درمان                                                                                                                                                               بیماری ها و هدف اصلی خود را بر بهتر کردن عملکرد و توانمندی فردی قرار می دهند.

تعریف

طب فیزیکی و توانبخشی یکی از شاخه های  تخصصی پزشکی است که به پیشگیری،تشخیص شف درمان و مدیریت مشکلات جسمی و حرکتی ناشی از آسیب ها بیماری ها و                                                                                                                                    یا ناتوانی های جسمی خواهد پرداخت. این رشته بر استفاده از روش های غیر جراحی و توان بخشی تمرکز دارد و شامل برنامه های درمانی فرد می شود که با نیاز های هر بیمار طراحی                                                                                                                          می شوند. طب فیزیکی و توانبخشی به عنوان یک رویکرد کامل از تکنیک های فیوتراپی ف کار درمانی ، الکترو تراپی استفاده از ابزار های کمکی و همچنین آموزش بیماران و خانواده آنها بهره میگیرد.                                                                                                        

اهداف طب فیزیکی و توان بخشی

1.بازگرداندن توانایی های حرکتی:

کمک به بیممارانی که به دلیل بیماری یا آسیب دیدگی توانایی حرکت  کردن را از دست داده اند.

2. مدیریت کردن درد:

ارائه روش های غیر تهاجمی برای کنترل  یا کاهش درد های مزمن.

3.پیشگیری از ناتوانی :

جلوگیری از پیشرفت مشکلات جسمی یا ایجاد عوارض جدید .

4. ارتقای کیفیت زندگی :

بهبود عملکرد روزمره با توجه به نیاز ها و اهداف فردی.

موارد کاربرد طب فیزیکی و توانبخشی 

این حوزه گسترده و شامل بیماری ها و مشکلات مختلفی است :

1.آسیب های اسکلتی -عضلانی

شامل شکستگی ها،دررفتگی ،پارگی رباط ها و مشکلات مرتبط با مفاصل.

2. بیماری های نورولوژیکی :

مانند سکته های مغزی ،پارکیسون آسیب های نخاعی و مولتیپل اسکلروزیس .

4. مشکلات مادر زادی:

مثل فلج مغزی و یا اسکولیوز

5. بیماری های قلبی و ریوی :

بهتر شدن عملکرد جسمانی پس از بیماری های قلبی یا ریوی مزمن.

روش های درمانی در طب فیزیکی

متخصصین طب فیزیکی و توانبخشی از روش های مختلفی برای درمان استفاده میکنند:

1.تمرینات فیزیکی و ورزشی:

برنامه های ورزشب تخصصصی برای تقویت کردن عضلات افزایش انعطاف پذیری و بهبود تعادل.

2. درمان های دستی:

شامل ماساژ درمانی تنظیم کردن مفاصل و درمان های فیزوتراپی دستی.

3. تکنولوژی های پیشرفته :

مثل الکتروتراپی لیزر درمانی و روش های و تکنیک های اولترا سوند.

4. بریس و پروتز:

طراحی و استفاده از ابزار های کمکی برای بازگزداندن توانایی های حرکتی.

5. مشاوره و آموزش:

ارائه راهنمایی هایی برای بهتر شدن سبک زندگی کاهش استرس و مدیریت مشکلات .

نقش تیم درمانی

طب فیزیکی و توانبخشی یک رویکرد کاملا تیمی است که شامل همکاری بین متخصصین مختلف می شود:

پزشکان توانبخشی:مدیریت کلی برنامه های درمانی بیمار.

فیزیوتراپیست ها:اجرای تمرین ها و روش های فیزیکی.

کار درمانی: کمک کردن به بازگشت بیماران به فعالیت های روزانه .

روانشناسان:حمایت روانی برای مدیرتیت استرس و ارتقای انگیزه.

فواید طب فیزیکی و توانبخشی 

1.بهبود عملکرد جسمی: بازگشت بیمار به فعالیت های عادی و روزمره .

2.کاهش وابستگی :افزایش استقلال در زندگی روزانه

3.کاهش هزینه های درمانی : با پیشگیری از پیشرفت بیماری های و ناتوانی ها.

4. ارتقای سلامت روان:کاهش درد و افزایش توانمندی به بهبودپیدا کردن اعتماد به نفس و روحیه کمک می کند.

چالش ها و آینده طب فیزیکی

چالش ها:

کمبود امکانات و تجهیرات پیشرفته در برخی مناطق ، محدودیت دسترسی به متخصصان حرفه ای.

آینده:

استفاده از فناوری های جدید مثل هوش مصنوعی و رباتیک در توانبخشی، توسعه برنامه های توانبخشی مجازی برای بیماران مناطق دور افتاده.

مشاغل موجود 

افرادی که در زمینه طب فیزیکی و توانبخشی تحصیل کرده اند می تواننددر شغل ها و حوزه های مختلفی فعالیت کنند این مشاغل بسته به میران تحصیلات ،                                                                                                                                                             تجربه و علاقه مندی افراد می توانند در مراکز درمانی آموزشی یا صنعتی باشند برخی از فرصت های شغلی شامل موارد زیر است:

1.پزشک متخصص طب فیزیکی و توانبخشی:

درمان کردن و مدیریت بیماری های مرتبط با اختلال های حرکتی درد های مزمن و آسیب های اسکلتی عضلانی ،                                                                                                                                                                                                                    کار در بیمارستان ها کیلینیک های تخصصی یا مراکز توانبخشی ، ارائه خدمات مشاوره ای برای طراحی برنامه های درمان فردی.

2. فیزیو تراپیست:

ارائه تمرینات حرکتی و توان بخشی برای بهبود عملکرد عضله ها و مفاصل ، فعالیت در بیمارستان ها کیلینیکهای فیزیوتراپی مراکز .رورزشی یا حتی ارائه خدمات در منزل.

3.کار درمانی (ارگوتراپیست):

کمک به بیماران برای بازگشتن به فعالیت های روزانه، توان بخشی بیماران با مشکلات نورولوژیکی یا جسمانی ،فعالیت در مراکز درمانی یا به عنوان درمانگر مستقل

4. تکنیسین تجهیزات پزشکی توانبخشی:

طراحی ساخت و تنظیم وسایل کمکی نظیر بریس ، و ویلچر های پیشرفته .فعالیت در شرکت های تجهیزات پزشکی یا مراکز تخصصی توانبخشی 

5. متخصص توانبخشی ورزشی :

همکاری با ورزشکاران حرفه ای برای پیشگیری .و درمان آسیب های ورزشی ، فعالیت کردن در باشگاه های ورزشی تیم های ورزشی یا کیلینیک های تخصصی

6.مشاوره و مربی سلامت جسمانی :

ارائه برنامه های تمرینی  و درمانی برای بهبود سلامت جسمانی ،فعالیت در مرکز های سلامتی باشگاه های ورزشی یا به صورت انلاین.

7. متخصص درد و مدیریت مزمن:

ارائه درمان های غیر دارویی مانند الکتروتراپی ماساژ درمانی برای کاهش درد، فعالیت در کیلینیک های مدیریت درد یا بیمارستان ها.

8.پژوهشگر و مدرس دانشگاه :

تحقیق در زمینه روش های جدید توان بخشی و درمان های جدید، تدریس در دانشگاه ها یا برگزاری کارگاههای آموزشی برای دانشجویان و متخصصین.

9.مدیر یا مشاور در مراکز توانبخشی:

مدیریت و برنامه ریزی خدمات توان بخشی در بیمارستان ها یا مراکز خصوصی ، طراحی برنامه های جامع برای بیماران خاص.

10.درمانگر در مراکز بازتوانی کودکان:

توان بخشی کودکان دارای مشکلان حرکتی یا فلج مغزی یا بیماری های مادر زادی، همکاری با مدارس یا مراکز توانبخشی کودکان                 

نتیجه گیری

طب فیزیکی و توانبخشی یکی از حوزه های حیاتی و مهم پزشکی است که می تواند زندگی افراد را تغییر دهد. با پیشرفت های زیاد در تکنولوژی و دانش پزشکی                                                                                                                                                       این رشته می تواند خدماتی پیشرفته تر و م.ثر تری برای بازگرداندن بیماران به زندگی سالم ارائه کند.

منبع مقاله رشته طب فیزیکی و توانبخشی

Asan Hampishe Hoshmand Forouhar Company